NEXT Arnhem: “Hier kreeg ik mijn leven weer terug”

Saskia (36) zit achter de mengtafel in de muziekstudio van NEXT Arnhem aan de Rosendaalsestraat in de wijk Klarendal. Op vrijdagmiddag geeft ze samen met Eelco muziekworkshops aan deelnemers en cliënten met een psychische kwetsbaarheid. Van deelnemer groeiden ze beiden door naar workshopleider. Een dag bij Next Arnhem, een van de samenwerkingspartners van Wijkteams Arnhem.

Uit de speakers in de muziekstudio van NEXT klinkt een door Saskia geproduceerde Rammstein-versie van Heb je even voor mij van Frans Bauer. Eelco, net als Saskia vrijwilliger bij NEXT, zingt met zijn diepe stem de rauwe grungeversie van het vrolijke nummer. “Wow, deze versie is veel beter dan de vorige,” zegt Jip, een van de initiatiefnemers van NEXT, terwijl hij achter de toetsen plaatsneemt.

Saskia rondde onlangs cum laude de opleiding Muziekproductie aan de Sound Academy Arnhem af. Nog niet zo heel lang geleden stonden zowel Eelco als Saskia er heel anders voor. Beiden volgden een begeleidingstraject voor volwassenen met psychiatrische klachten bij NEXT. Ze leerden elkaar kennen tijdens PLAY, een muziektherapeutische groepssessie met muziekdocenten, muzikanten en een persoonlijk begeleider vanuit NEXT.

Naast elkaar

De muziekstudio is een van de vele plekken waar het op een vrijdagmiddag bruist bij NEXT Arnhem. Even verderop bereiden cliënten, deelnemers aan activiteiten, bewoners en medewerkers van NEXT samen de lunch voor in de keuken. Gastvrouw Diana is de spil; zij leidt alles in goede banen. Er wordt veel gelachen, mensen lopen in en uit en op het activiteitenbord staan onder meer yoga, wandelen, pottenbakken en sportactiviteiten. Het pand voelt eerder als een buurthuis of atelier dan als een zorgorganisatie.

NEXT Arnhem, Forward GGZ en Shuffle bieden onder één dak ambulante begeleiding, beschermd wonen, activering naar werk en dagbesteding.

Die sfeer is precies waar NEXT op inzet. NEXT Arnhem, Forward GGZ en Shuffle bieden ambulante begeleiding, beschermd wonen, activering naar werk en dagbesteding aan inwoners van Arnhem en omgeving. Dat gebeurt onder één dak. Vanuit Shuffle worden laagdrempelige activiteiten georganiseerd voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Forward is de derde pijler van NEXT en biedt behandeling aan volwassenen met psychiatrische klachten. “We proberen de hiërarchie zo klein mogelijk te houden. We lopen allemaal naast elkaar: collega’s, cliënten, deelnemers en bewoners”, vertelt Jip.

Eelco in de muziekstudio bij Next shuffle in Arnhem, Klarendal

Depressieve klachten

Saskia

Voor Saskia maakte die aanpak het verschil. “Een aantal jaar geleden zat ik thuis met depressieve klachten”, vertelt Saskia. “Nadat ik was uitgevallen op mijn werk kwam ik nauwelijks nog buiten. Na mijn opleiding aan de Wageningen Universiteit werkte ik als laborant. Mijn wijkcoach wees me op NEXT Arnhem. Hier kon ik niet alleen psychologische hulp krijgen, maar ook deelnemen aan de activiteiten van Shuffle.”

Toen ik hier voor het eerst kwam, was ik totaal anders dan nu. Veel meer in mezelf.

In eerste instantie hield ze de boot af. “Toen ik hier voor het eerst kwam, was ik totaal anders dan nu. Veel meer in mezelf. Ik zat ook onder de medicijnen en dacht: het zal allemaal wel.” Langzaam veranderde dat. Ze begon deel te nemen aan activiteiten en vond haar plek in de muziekstudio. Nu is ze als vrijwilliger verbonden aan NEXT en heeft ze op minder frequente basis ambulante begeleiding. “Ik gebruik nog wel medicatie, maar veel minder. Ik sta ‘s ochtends op en stap op de fiets naar NEXT. Vooral bezig blijven helpt mij”, zegt ze. “Door hier vaker te zijn en samen te blijven kijken of ik niet uit balans raak, blijf ik stabieler.”

Groepstherapie PLAY

Ook voor Eelco (43) zorgde de groepstherapie PLAY, in combinatie met de activiteiten bij Shuffle, voor een doorbraak. “De muzieksessies zijn voor mij een soort beeldende therapie, maar dan met muziek. Je wordt keihard geconfronteerd met je eigen gedrag. Daar loop je vast, daar heb je angst; dat soort dingen komen in zo’n setting meteen naar voren. Ik heb daar veel uit gehaald.”

Je wordt keihard geconfronteerd met je eigen gedrag.

Eelco kwam bijna vier jaar geleden via Wijkteams Arnhem terecht bij NEXT Arnhem voor ambulante begeleiding. Daar ging veel aan vooraf. “Ik verkeerde meer dan zes jaar in een bizarre woonsituatie”, vertelt hij. “Mijn buurman zat diep in de criminaliteit. Het voelde als een slechte Amerikaanse B-film. Als buurman kreeg ik veel mee, te veel. Auto’s die af en aan reden, drugstransacties. Op een gegeven moment belde ik de politie omdat er iemand een boot stond af te breken. Later bleek dat ik een criminele transactie had verstoord. Bedreigingen volgden.”

Van nul naar honderd

Eelco

Hij werkte als systeembeheerder, maar viel uit. “Ik had veel ambities en geen diploma; ik wilde iets bewijzen. Tachtig uur per week werken houd je een tijd vol, maar na vier jaar zei mijn lichaam: nu blijf je thuis. Door alles is er fysiek iets veranderd. Mijn stresssysteem gaat snel van nul naar honderd en blijft dan dagenlang aanstaan. Als ik iets zie op straat of in het verkeer, sla ik op tilt. Ik heb geen volumeknop. Met niks eigenlijk.”

De ambulante begeleiding bij NEXT hielp, maar thuis was het zwaar. “Mijn vriendin zat in een zwaar behandeltraject. We zaten vierentwintig uur per dag op elkaars lip.” Zijn ambulant begeleider bij NEXT opperde om bij Shuffle op vrijdagmiddag gitaren te repareren. “Ik repareerde thuis al gitaren voor iedereen die zich aanbood. Maar ook daar kon ik geen maat houden en nee zeggen. Van lieverlee kwam ik steeds vaker bij Shuffle voor het contact met de gitaristen die hier kwamen.”

Door alles wat ik hier ben gaan doen, heb ik weer een doel. Ik kan mezelf nu door één deur krijgen en na veertig jaar is dat best een prettige gewaarwording.

Vertrouwen en een potje geld

Jip stelde voor om de muziekruimte op te knappen. “Toen is er een team ontstaan, met Saskia erbij; het ging heel organisch”, vertelt Eelco. “We kregen vertrouwen, een potje geld en ruimte om zelf aan de slag te gaan. Er zat bijvoorbeeld een stopcontact los. Jip zei: haal wat je nodig hebt, lever het bonnetje in en doe het. We hebben ook dingen verkocht en kregen een pc die nog tien jaar mee kan. Daar zijn we echt mee gematst.”

Hoe hij zich nu voelt? “Het verschil met toen is dat ik nu zin heb in morgen, in plaats van dat ik acht treden lager sta op de ladder. De depressie is er nog, maar veel meer op de achtergrond. Door alles wat ik hier ben gaan doen, heb ik weer een doel. Ik kan mezelf nu door één deur krijgen en na veertig jaar is dat best een prettige gewaarwording. Ook merk ik dat mensen waarderen wat ik doe en wie ik ben. Ik hoef mezelf niet meer zoveel te bewijzen. Hier kreeg ik mijn leven weer terug.”

De depressie is er nog, maar veel meer op de achtergrond.

Hoe Eelco en Saskia al doende de weg naar herstel vinden, is tekenend voor de aanpak van NEXT. “Bij ambulante begeleiding heb je vaak een gesprek van een uur met je begeleider en daarna ga je weer naar huis”, vertelt Jip. “Hier werkt het anders. Juist doordat er activiteiten zijn en mensen elkaar ontmoeten, gebeurt er veel buiten de gesprekken om. Als Saskia of Eelco een slechte dag hebben, zien we dat direct. Doordat wonen, begeleiding en behandeling hier dicht bij elkaar zitten, kun je ook makkelijker even met elkaar afstemmen. Je loopt gewoon even bij elkaar binnen, in plaats van dat je allerlei afspraken moet plannen.”

Jip van Next Arnhem

Uit je hoofd, in je lijf

Hoe waardevol de activiteiten en de gezamenlijke lunches zijn, merkt ook gastvrouw en activiteitenbegeleidster Diana. “Ik probeer iedereen die binnenkomt aan te spreken. We willen dat iedereen zich welkom voelt, een soort thuis, zonder dat er een stempel op je wordt gedrukt. We zijn hier allemaal gewoon mensen.”

Natuurlijk praat ik weleens met mensen over hun behandeling, maar meestal niet. Ik laat ze juist iets doen.

Iedereen die een intake heeft gehad bij NEXT, kan in principe meedoen aan de activiteiten. Ook bewoners van de locaties voor beschermd thuis en wonen sluiten daarbij aan. “Ze komen bijvoorbeeld sporten of naar de yoga”, zegt Diana. “Ik hoef alleen te weten of er bijzonderheden zijn waar ik rekening mee moet houden. Natuurlijk praat ik weleens met mensen over hun behandeling, maar meestal niet. Ik laat ze juist iets doen. Zodra mensen in beweging komen, zie je dat ze weer een beetje zichzelf worden. Er is ook steeds meer onderzoek waaruit blijkt dat bewegen iets doet met je hersenen. Zelfs als iemand heel depressief is, kan het al helpen om in beweging te komen. Daarom zeg ik altijd: uit je hoofd, in je lijf.”

Op eigen benen

Gavin en Diana in de gemeenschappelijke ruimte van Shuffle

Het mooiste vindt Diana het als deelnemers na een tijdje binnenkomen en zeggen: ‘Sorry dat ik er zo lang niet was, maar ik had het zo druk.’ “Dan zeg ik: dat is juist goed nieuws. Dan zijn mensen weer buiten, weer bezig met hun leven. Of mensen die eerst deelnemer waren en nu zelf lessen geven, zoals Eelco en Saskia, of helpen als gastvrouw of gastheer. Daar doen we het voor.”

Het doel is dat mensen uiteindelijk weer zoveel mogelijk op eigen benen staan. “Voor de meeste mensen is NEXT een tussenstation”, vertelt teamleider en sociaal werker Gavin. “We begeleiden hen bij het terugvinden van hun weg in de maatschappij.” Niet voor iedereen is dat voor honderd procent weggelegd, realiseert hij zich. “Er is een groep die hier misschien blijft komen en wonen, maar tegelijkertijd ook zelfstandiger wordt. En sommigen wonen uiteindelijk weer zelfstandig en blijven hier toch binnenlopen. Dan hebben ze een vast ritme en een plek waar ze zich thuis voelen.”

Samenwerken met wijkcoaches

Gavin

NEXT werkt samen met verschillende samenwerkingspartners, zoals de wijkcoaches van Wijkteams Arnhem. “Dat vind ik niet ingewikkeld”, zegt Gavin. “Mensen komen hier op de een of andere manier terecht en vervolgens houden we de lijnen zo kort mogelijk.” De wijkcoaches zijn regelmatig bij NEXT te vinden. “Soms eten ze mee met de groep of plannen ze hier een afspraak; het zijn inmiddels bekende gezichten hier.” Als iemand bij NEXT binnenkomt via Wijkteams Arnhem, is meestal al beoordeeld welke zorg iemand nodig heeft. “Wij lezen die informatie altijd goed door, zodat we weten wat er is afgesproken”, vertelt Gavin. “Na verloop van tijd kijken we samen met de coaches wat er in de praktijk nodig is.”

Het snelle schakelen met de wijkcoaches helpt om mensen de juiste ondersteuning te blijven bieden.

Het snelle schakelen met de coaches helpt om mensen de juiste ondersteuning te blijven bieden. Soms ontstaat er discussie over welke ondersteuning het meest passend is. “Dat hoort erbij”, zegt Gavin. “Zo voerden we laatst een gesprek met een wijkcoach van Wijkteams Arnhem over de vraag of een cliënt ambulante begeleiding of beschermd wonen nodig had. NEXT pleitte voor beschermd wonen, terwijl de wijkcoach ambulante begeleiding opperde. Wat de uitkomst ook is: we accepteren die samen en focussen vervolgens op de cliënt. Soms moet je je mening bijstellen.” Of hij ook een tip heeft voor de wijkcoaches? “Blijf met elkaar communiceren. Ik merk bij hoge werkdruk soms dat de onderlinge communicatie als eerste onder druk komt te staan. Terwijl daar juist veel winst te behalen is.”

Zangles en beatmaking

Next Arnhem in de wijk Klarendal

In de muziekstudio wordt intussen vooruitgekeken. Naast gitaar, beatmaking en de open jamsessies wordt er tegenwoordig ook zangles gegeven. Binnenkort starten de eerste deelnemers met lessen in produceren en beatmaking. “Dat zijn allemaal grote woorden”, zegt Saskia. “Het gaat erom dat mensen kunnen ontdekken of er een vonkje zit, waardoor ze zelf de drive krijgen om ermee verder te gaan.” Inmiddels is er een wachtlijst voor de muziekstudio en hebben ze er versterking bij gekregen van Eric en Roy. “Die wachtlijsten maken me soms wel wat nerveus”, zegt Saskia. “Ik wil mensen graag helpen.”

Vrijwilliger zijn is ook confronterend, vindt Eelco. “Want de mensen die hier nu binnenkomen, stonden een paar jaar geleden ongeveer in onze schoenen. Dat herken je. Tegelijk is dat precies wat het waardevol maakt.” Hij gaat bijna altijd met een goed gevoel naar huis. “Ik zit hier natuurlijk óók voor mezelf. Ik wil mensen iets bieden, maar ik doe dit ook omdat ik het leuk vind. Ik wist niet dat dat zo zou raken. Het is heel dankbaar dat ik mag zien dat mensen opbloeien of loskomen.” Jip knikt: “Soms denk je dat mensen nog een lange weg te gaan hebben. En dan zit diegene een paar maanden later gewoon muziek te produceren.”

Kijk voor meer informatie over Next Arnhem, Shuffle en Forward op hun website

• Lees ook: themapagina Ontmoeten en meedoen
• Lees ook: themapagina Beschermd wonen en beschermd thuis
• Lees ook: themapagina Participatie

Foto’s: Suzanne Valkenburg