Arnhemmers positief over toegang tot de wijkteams
Inwoners van Arnhem zijn tevreden over de toegang tot en ondersteuning door Wijkteams Arnhem.
Dat blijkt uit narratief onderzoek van Bureau Anderzoek op basis van ervaringsverhalen van inwoners. Het onderzoek, uitgevoerd in opdracht van de gemeente Arnhem, is onlangs naar de gemeenteraad gestuurd. Tegelijk wijst het rapport ook op een aantal verbeterpunten.
De onderzoekers spraken met 20 inwoners tussen de 18 en 70 jaar over hun ervaringen met Wijkteams Arnhem. De inwoners wonen in vijf Arnhemse wijken: Burgemeesterswijk/Hoogkamp, Klarendal, Malburgen West en Noordoost, Malburgen-Zuidoost en Rijkerswoerd/Kronenburg.
Wijkteams Arnhem voert voor de gemeente Arnhem onder meer taken uit binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet. Ook werkt Wijkteams Arnhem samen met de gemeente op het gebied van schuldhulpverlening en participatie. Dat gebeurt vanuit acht wijkteams en vier stadsteams in alle 24 wijken van Arnhem.
Voor volwassenen gaat het onder andere om hulp bij het plannen en organiseren van dagelijkse activiteiten, toeleiding naar werk of (meer) verbinding met anderen. Soms is (specialistische) zorg nodig, beschermd wonen of een hulpmiddel als een traplift.
Fotograaf: Nadine van den Berg
Bekend en vindbaar
Inwoners weten de wijkteams over het algemeen goed te vinden, blijkt uit het onderzoek. Vaak vinden ze de wijkteams via internet of in de wijk. Ook verwijzen zorgorganisaties en gemeentelijke afdelingen inwoners meestal goed door naar de wijkteams. Een goede toegang tot deze ondersteuning is belangrijk. Wanneer inwoners met een vraag snel passende hulp vinden, kan dat voorkomen dat problemen verergeren en zwaardere zorg nodig wordt.
“Ze liet me vertellen en stelde gerichte vragen. Ze deed geen aannames, maar vroeg echt door.”
Bij sommige groepen, zoals arbeidsmigranten en inwoners uit het Caribisch deel van Nederland, zijn de wijkteams minder bekend. Naar aanleiding van het onderzoek is inmiddels een project gestart om arbeidsmigranten beter te ondersteunen. Bijvoorbeeld bij problemen door verlies van werk en huisvesting.
Fotograaf: Nadine van den Berg
Goed bereikbaar
Coaches van de wijkteams zijn volgens inwoners doorgaans goed bereikbaar. Huisbezoeken worden vaak als praktisch en waardevol ervaren. Inwoners omschrijven de coaches als open en zonder vooroordelen. Een inwoner vertelt in het onderzoek dat zij zich serieus genomen voelde in het contact met haar coach. “Ze liet me vertellen en stelde gerichte vragen. Ze deed geen aannames, maar vroeg echt door.”
“De wijkcoach verplaatste zichzelf in mijn positie. Zij heeft het probleem ook een beetje verlicht. Ik vond dat het mijn eigen schuld was, ik voelde me dom. Ze gaf me zekerheid dat dat niet zo was.”
Tegelijkertijd zien inwoners ruimte voor verbetering. Zo zou er volgens sommigen meer outreachend gewerkt kunnen worden, vooral richting mensen die zelf niet snel contact opnemen terwijl hulp wel nodig is. Volgens een inwoner neemt de coach na een doorverwijzing soms ook zelf weer contact op. Dat wordt gewaardeerd, al zou de coach dat volgens haar vaker mogen doen: “Ik ben kwetsbaar. Het helpt als de coach gewoon vraagt: helpt die begeleiding?”
Bij complexe of urgente vragen, waarbij meerdere organisaties betrokken zijn, vervullen coaches vaak een verbindende rol. Zij hebben dan een regierol in het proces en schakelen met zowel de inwoner als andere professionals.
Fotograaf: Nadine van den Berg
Beperkte rol van buurtinitiatieven
Coaches verwijzen inwoners nog weinig door naar activiteiten of initiatieven in de buurt, zoals verenigingen of vrijetijdsactiviteiten. In veel gevallen is de problematiek van inwoners dan te complex voor dit soort lichte ondersteuning. Vaak is eerst professionele zorg nodig, waarna inwoners weer meer kunnen terugvallen op hun sociale omgeving.
“Je staat er gewoon echt niet alleen voor. Ik voel me echt gehoord. Ik heb vertrouwen en word niet als een nummer behandeld.”
Met de pilot Wijknetwerken zetten de gemeente en Wijkteams Arnhem sinds dit jaar stevig in op de samenwerking met zorg- en welzijnspartners, zoals buurt- en jongerenwerk. Regelmatig leidt dat tot nieuwe contacten in de buurt. Zo bracht een coach twee buurtbewoners met elkaar in contact toen één van hen na een operatie tijdelijk geen boodschappen kon doen. Inmiddels hebben zij regelmatig contact en helpen zij elkaar bijvoorbeeld met het oppassen op de kinderen.
Positieve effecten van ondersteuning
Ook de ondersteuning door de wijkteams zelf beoordelen de meeste inwoners positief. Coaches bieden vaak snelle en kortdurende begeleiding. Dat vergroot het zelfvertrouwen van inwoners en helpt hen weer actief deel te nemen aan de samenleving. Een voorbeeld is een alleenstaande moeder die ernstig ziek werd. Zij zat jarenlang thuis en raakte geïsoleerd. Met ondersteuning via het wijkteam uit haar wijk zette zij weer stappen: ze begon met vrijwilligerswerk, leerde de taal en ging weer vaker de deur uit. Inmiddels heeft zij een betaalde baan.
“Het heeft me geholpen voor die periode. Om de boel te ontvlechten. Ik heb nu wat meer rust en ruimte gekregen.”
Fotograaf: Nadine van den Berg
Over het onderzoek ‘De toegang doorlopen’
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om een onderzoek uit te voeren naar de ervaringen van inwoners die Wmo-ondersteuning ontvangen. Lange tijd gebeurde dat met een landelijke vragenlijst. Tegenwoordig hebben gemeenten meer ruimte om andere vormen van verdiepend onderzoek te gebruiken.
De gemeente Arnhem koos voor periodiek narratief onderzoek door Bureau Anderzoek. In het onderzoek ‘De toegang doorlopen’ staan verhalen van inwoners centraal. Door deze ervaringen kwalitatief te analyseren kregen onderzoekers inzicht in hoe volwassen inwoners de toegang tot ondersteuning door de wijkteams ervaren en waar verbeteringen mogelijk zijn. De inzichten worden door Wijkteams Arnhem gebruikt om beleid en uitvoering rond ondersteuning verder te verbeteren.